# Egzersiz ödevi takibi klinikte nasıl yapılır?

> Ev programının yapılıp yapılmadığını bilmeyen bir klinik, tedavinin işe yarayıp yaramadığını da bilemiyor: program hiç denenmediği hâlde başarısız sayılıyor ve boşuna değiştiriliyor. Takip, hastayı denetlemek değil doğru kararı verebilmek için.

Kaynak: https://solvitaklinik.com/blog/egzersiz-odevi-takibi-nasil-yapilir
Yayımlayan: Sol Víta
Kategori: Hasta takibi
Yayın: 2026-09-30

Klinikte geçirilen süre haftanın yüzde birinden az. Kalıcı değişim geri kalan zamanda, evde yapılan tekrarlarla oluşuyor.

Bu yüzden ev programının yapılıp yapılmadığı bir merak konusu değil, **tedavi kararının girdisi**.

## Takip neden gerekli?

Programın yapılmadığını bilmeyen bir fizyoterapist yanlış sonuca varıyor:

> "Bu program işe yaramadı, değiştirelim."

Oysa program hiç denenmemiş oluyor. Değiştirilen şey, aslında çalışabilecek bir program.

Takibin amacı hastayı denetlemek değil: **hangi kararı vereceğinizi bilmek.**

## Önce programı yapılabilir hâle getirin

Takipten önce gelen adım bu. Yapılmayan bir programı takip etmek sorunu çözmüyor.

**Üç ile beş hareket.** On beş hareketlik bir liste kimsenin rutinine girmiyor. "Bunlardan en önemli üçü hangisi" sorusunu kendinize sorun.

**Zamanı tanımlı olsun.** "Günde iki kez" bir plan değil. "Sabah kahvaltıdan sonra ve akşam dişini fırçalamadan önce" bir plan. Mevcut bir alışkanlığın arkasına eklemek, yeni bir zaman dilimi açmaktan çok daha çok tutuyor.

**Yazılı ve görsel olsun.** Klinikte anlaşılan hareket, iki gün sonra evde belirsizleşiyor. Hareketin adı yetmiyor; nasıl yapıldığı, kaç tekrar, kaç set, ne kadar tutulacak yazmalı.

**Hastanın kendi videosunu çekmesine izin verin.** Basit ve çok işe yarıyor.

## Takip yöntemleri

**1. Sormak.** En basit ve en çok atlanan. Her seansın başında iki soru:

> "Programı kaç gün yapabildin?"
> "Zorlandığın bir hareket oldu mu?"

İlk sorunun sayı olarak sorulması önemli. "Yaptın mı?" sorusuna çoğu hasta "evet" diyor; "kaç gün?" sorusuna gerçek cevap veriyor.

**2. Kayıt tutturmak.** Basit bir çizelge, telefon notu ya da takvim işareti. Yapılan günler işaretlenince hasta da kendi durumunu görüyor.

**3. Dijital takip.** Hasta portalı üzerinden yapılan günlerin işaretlenmesi. Sol Víta kullanan kliniklerde hasta ev programını portaldan görüyor, yaptığı günleri işaretleyebiliyor ve fizyoterapist bunu hasta kartında görebiliyor.

**4. Seansta yaptırmak.** Programın bir kısmını seansta hastanın kendisine yaptırmak, hem doğru yapıp yapmadığını gösteriyor hem de hatırlatıyor.

Dördüncüsü en az konuşulan ama en etkili yöntemlerden: hasta hareketi yanlış yapıyorsa takip etmenin bir anlamı kalmıyor.

## Kayda ne geçmeli?

Hasta kartında görülmesi gerekenler:

- Verilen program (hareketler, tekrar, set, sıklık)
- Verildiği tarih
- Güncellendiği tarihler
- Hastanın bildirdiği uyum (kaç gün, hangi hafta)
- Zorlanılan hareketler

Dördüncü madde, dört hafta sonra "program neden ilerlemiyor" sorusuna cevap veren şey.

## Uyumu artıran şeyler

Araştırmalarda ve pratikte öne çıkanlar:

**Az sayıda hareket.** En güçlü etken.

**Hastanın neden yaptığını anlaması.** "Şu kası güçlendiriyoruz, çünkü dizindeki yükü o taşıyor" cümlesi, sebebi bilinmeyen bir hareketten çok daha fazla yapılıyor.

**Somut hedefe bağlanması.** "Merdiven çıkabilmek için bu gerekiyor."

**İlerlemenin gösterilmesi.** İki hafta sonra hiçbir şeyin değişmediğini düşünen kişi bırakıyor. Ölçüm yapılıyorsa değişim görünüyor.

**Hatırlatıcı.** Telefon alarmı, portal bildirimi ya da bir not.

**Zorluğun doğru ayarlanması.** Çok kolay olan yapılmıyor (anlamsız geliyor), çok zor olan da yapılmıyor.

## Yapmadığında ne yapmalı?

Suçlamayın. Sebep genelde makul ve çözülebilir:

| Sebep | Çözüm |
|---|---|
| Program uzun | Kısaltın |
| Nasıl yapılacağı unutuldu | Video ya da görsel verin |
| Zamanı belirsiz | Mevcut bir alışkanlığa bağlayın |
| Ağrı yapıyor | Hareketi ya da yükü değiştirin |
| Sonuç görünmüyor | Ölçüm yapın ve gösterin |
| Unutuyor | Hatırlatıcı kurun |
| Anlamlı bulmuyor | Sebebini anlatın |

Konuşmayı şöyle açın:

> "Programı yapmakta zorlandığını görüyorum. Nerede takılıyorsun, birlikte bakalım."

Bu cümle savunmaya itmiyor ve gerçek sebebi ortaya çıkarıyor.

## Doğruyu söylemesini kolaylaştırın

Hastaların bir kısmı yapmadığı hâlde yaptığını söylüyor, çünkü hayal kırıklığı yaratmak istemiyor.

Bunu azaltmanın yolu, sorunun sorulma biçimi:

- "Yaptın mı?" yerine **"Kaç gün yapabildin?"**
- "Neden yapmadın?" yerine **"Ne zorlaştırdı?"**
- Yapmamayı bir başarısızlık gibi konumlandırmamak

Hastanın doğruyu söylemesi, tedavi kararının doğru olmasının ön koşulu.

## Ölçün

Klinik düzeyinde bir gösterge: **ev programı verilen hasta oranı** ve **uyum bildirimi kaydedilen hasta oranı**.

İkisi de düşükse, ev programı klinikte bir alışkanlık hâline gelmemiş demektir.

## Özet

- Takip, hastayı denetlemek değil **doğru kararı verebilmek** için.
- Önce programı yapılabilir hâle getirin: **üç ile beş hareket**, zamanı tanımlı, yazılı.
- "Yaptın mı?" değil **"kaç gün yapabildin?"** diye sorun.
- Programın bir kısmını seansta yaptırın; yanlış yapılan hareketin takibi anlamsız.
- Yapmadığında sebebi arayın; liste hâlinde çözümü var.
- Verilen program ve bildirilen uyum kayda geçsin.