# İYS ve ticari elektronik ileti: klinik neye dikkat etmeli?

> Randevu hatırlatması ile kampanya duyurusu farklı hukuki zeminlerde duruyor. İkincisi ticari elektronik ileti sayılıyor ve önceden onay ile İYS kaydı gerektiriyor; ikisini aynı listeye gönderen klinikler en sık buradan sorun yaşıyor.

Kaynak: https://solvitaklinik.com/blog/iys-ve-ticari-elektronik-ileti
Yayımlayan: Sol Víta
Kategori: KVKK ve mevzuat
Yayın: 2026-09-27

Kliniklerin hastalarına gönderdiği mesajlar tek bir kategori değil. Hangi kategoriye girdiği, hangi kurallara tabi olduğunu belirliyor.

## İki farklı mesaj türü

**Hizmete ilişkin mesajlar.** Randevu hatırlatması, randevu onayı, iptal bilgisi, saat değişikliği, tedavi programı hatırlatması. Bunlar mevcut hizmet ilişkisinin yürütülmesine ilişkin.

**Ticari elektronik iletiler.** Kampanya duyurusu, yeni hizmet tanıtımı, indirim bildirimi, doğum günü kutlaması eşliğinde teklif, "sizi özledik" mesajları. Bunlar tanıtım ve pazarlama amaçlı.

İkinci grup, elektronik ticaret mevzuatı kapsamında **ticari elektronik ileti** sayılıyor ve kendi kuralları var: alıcının önceden onayı gerekiyor ve onaylar İleti Yönetim Sistemi'ne (İYS) kaydediliyor.

Birinci grubun değerlendirmesi ise mesajın içeriğine ve niteliğine bağlı. Sınırın nerede olduğunu kliniğinizin uygulaması özelinde bir hukukçuyla netleştirin.

## En sık yapılan hata

**İki listeyi birleştirmek.**

Klinik, randevu hatırlatması için topladığı numaralara bir kampanya mesajı gönderiyor. Hasta o mesaj için onay vermemiş oluyor.

Bu hatanın iki sonucu var: şikâyet riski ve hastanın rahatsız olması. İkincisi hukuki olmasa da klinik için gerçek bir maliyet.

**Doğru yapı:** hizmet mesajları için ayrı bir işaret, ticari iletiler için ayrı bir onay. Kayıt sisteminizde bu ikisi ayrı alanlar olarak tutulmalı.

## Onay nasıl alınır?

Ticari elektronik ileti onayının şartları mevzuatla düzenli. Genel çerçeve:

- Onay **önceden** alınmalı
- Alıcının olumlu irade beyanı gerekiyor; önceden işaretlenmiş kutu olmaz
- Hangi kanal için onay verildiği belli olmalı (SMS, e-posta, arama)
- Onayın kaydı tutulmalı: tarih, kanal, nasıl alındığı
- Onaylar **İYS'ye kaydedilmeli**

Kliniklerde onay genelde hasta kayıt formu üzerinden alınıyor. Formda ticari ileti onayının, diğer maddelerden ayrı ve bağımsız işaretlenebilir olması gerekiyor.

## Her iletide bulunması gerekenler

Ticari elektronik iletide:

- Gönderenin kim olduğu açıkça belli olmalı
- İletinin ticari nitelikte olduğu anlaşılmalı
- **Red hakkı** ve nasıl kullanılacağı belirtilmeli

Üçüncü madde zorunlu: alıcı iletiyi almayı reddedebilmeli ve bunun yolu her iletide gösterilmeli.

Red talebi geldiğinde, mevzuatta öngörülen süre içinde gönderim durdurulmalı ve red İYS'ye işlenmeli.

## Kliniğin pratik kurulumu

Sistemi şöyle kurmak sorunların çoğunu baştan kesiyor:

**1. Kayıt formunda iki ayrı madde.**
- "Randevu hatırlatması gönderilmesini kabul ediyorum" (hizmet)
- "Kampanya ve duyuru mesajları almak istiyorum" (ticari)

**2. Sistemde iki ayrı alan.** Hastanın hangi izne sahip olduğu ayrı ayrı görülebilmeli.

**3. Gönderim listeleri ayrı.** Kampanya listesi, ticari ileti onayı olanlardan oluşuyor.

**4. Red talebi kayda geçiyor** ve gönderim duruyor.

Kullandığınız yazılımın bu ayrımı yapabilmesi gerekiyor. Tek bir "mesaj izni" alanı olan bir sistemde bu ayrım tutulamıyor.

## KVKK ile ilişkisi

İki ayrı mevzuat var ve ikisi de geçerli:

- **Elektronik ticaret mevzuatı** ticari iletiye onay ve İYS kaydı istiyor
- **KVKK** kişisel verinin (telefon, e-posta) işlenmesine dair kuralları koyuyor

Birinden uyumlu olmak diğerini karşılamıyor. Aydınlatma metninizde iletişim bilgilerinin hangi amaçla işlendiği yazılı olmalı.

## Mesaj içeriğinde sağlık verisi

Ayrı ama önemli bir nokta: gönderdiğiniz mesajda ne yazdığı da bir konu.

- Mesajda hastanın **teşhisi ya da tedavi ayrıntısı** geçmemeli
- Randevu hatırlatmasında hizmet adının yazılıp yazılmaması bir tercih; kilit ekranında ve paylaşılan telefonlarda görünebileceğini hesaba katın
- Mesaj yalnız hastanın kendi numarasına gitmeli
- Toplu e-postada alıcılar birbirini görmemeli (gizli alıcı kullanın)

Son madde kliniklerde en sık yaşanan veri ihlallerinden biri.

## Sık sorulanlar

**"Hastam zaten bizden hizmet alıyor, kampanya gönderebilir miyim?"**
Mevcut müşteri ilişkisiyle ilgili mevzuatta bazı düzenlemeler var ancak sağlık hizmetlerinde tanıtımın ayrıca sınırları bulunuyor. Kendi durumunuz için hukuki görüş alın.

**"WhatsApp da kapsamda mı?"**
Kanal fark etmiyor; belirleyici olan iletinin ticari nitelikte olup olmadığı.

**"Doğum günü mesajı ticari ileti mi?"**
İçinde teklif ya da tanıtım varsa büyük ihtimalle evet. Sade bir kutlama farklı değerlendirilebiliyor; sınırı hukukçunuza sorun.

## Özet

- **Randevu hatırlatması ile kampanya duyurusu farklı zeminlerde.**
- Ticari elektronik ileti önceden onay ve **İYS kaydı** gerektiriyor.
- En sık hata iki listeyi birleştirmek; kayıt formunda ve sistemde ayrı tutun.
- Her ticari iletide gönderen belli olmalı ve **red hakkı** gösterilmeli.
- Sağlık hizmetlerinde tanıtımın ayrıca kendi sınırları var.
- Toplu e-postada gizli alıcı kullanın.

---

*Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kliniğinizin durumu için bir avukata danışın.*