# Klinikte doluluk oranı nasıl ölçülür?

> Doluluk, kliniğin en önemli işletme göstergesi ama çoğu klinikte hiç hesaplanmıyor ya da yanlış hesaplanıyor. Doğru payda teorik kapasite değil, gerçekten satılabilir olan saat; ve boş kalan saatin sebebini ayırmadan tutulan oran ne yapacağınızı söylemiyor.

Kaynak: https://solvitaklinik.com/blog/klinikte-doluluk-orani-nasil-olculur
Yayımlayan: Sol Víta
Kategori: Klinik yönetimi
Yayın: 2026-09-20

Doluluk oranı, bir kliniğin en önemli işletme göstergesi: gelirinizin, personel ihtiyacınızın ve fiyatlandırmanızın hepsi buna bağlı.

Buna rağmen çoğu klinikte ya hiç hesaplanmıyor ya da "bugün yoğunduk" hissiyatıyla değerlendiriliyor.

## Formül

**Doluluk oranı = gerçekleşen seans saati ÷ satılabilir seans saati**

İki tarafın da doğru tanımlanması gerekiyor.

**Gerçekleşen seans saati:** gerçekten yapılan seansların toplam süresi. İptal edilenler ve gelinmeyenler bunun içinde değil.

**Satılabilir seans saati:** teorik kapasite değil. Şunlar çıkarılıyor:

- Öğle arası
- Fizyoterapistin izinli olduğu günler
- Kapalı olduğunuz günler ve tatiller
- Seans arası hazırlık ve temizlik payı
- Fizyoterapist sayısı odalardan azsa, fazla odalar

Son madde önemli: dört odanız ama iki fizyoterapistiniz varsa satılabilir kapasiteniz iki fizyoterapist üzerinden hesaplanıyor. Dört oda üzerinden hesaplamak, doluluğu olduğundan düşük gösteriyor ve yanlış kararlara yol açıyor.

## Örnek hesap

- 2 fizyoterapist
- Günde 8 saat çalışma, 1 saat öğle arası = 7 saat
- Ayda 22 iş günü
- Bir fizyoterapist 3 gün izinli

Satılabilir saat: (2 × 22 − 3) × 7 = **287 saat**

Ay içinde gerçekleşen seans: 230 seans × 45 dakika = **172,5 saat**

Doluluk: 172,5 ÷ 287 = **yüzde 60**

## Hangi oran iyi?

Kabaca bir çerçeve:

| Doluluk | Yorum |
|---|---|
| %40 altı | Sürdürülemez; acil müdahale gerekiyor |
| %40 ile %60 | Yeni klinikler için olağan; büyümesi gerekiyor |
| %60 ile %80 | Sağlıklı aralık |
| %80 üstü | Kapasite sınırında; yeni oda ya da fizyoterapist konuşulmalı |
| %95 üstü | Sürdürülemez; esneklik kalmıyor, aksaklıklar zincirleme büyüyor |

Son satır şaşırtıcı gelebiliyor ama gerçek: yüzde 95 dolulukta bir hasta geciktiğinde bütün gün sarkıyor, acil bir durum programı çökertiyor ve personel tükeniyor.

## Kırılımlar ne yapacağınızı söylüyor

Toplam oran bir durum bildiriyor; **ne yapılacağını kırılımlar söylüyor.**

**Saate göre.** Hangi saat dilimleri boş kalıyor? Çoğu klinikte 10:00 ile 15:00 arası zayıf, akşam saatleri dolu. Buradan çıkan karar farklı olabiliyor: çalışma saatlerini kaydırmak, boş saatlere indirim uygulamak ya da o saatleri grup çalışmasına ayırmak.

**Güne göre.** Pazartesi ve cuma çoğu klinikte farklı davranıyor.

**Fizyoterapiste göre.** Belirgin fark varsa sebebi genelde çalıştığı saat aralığı ya da hasta profili.

**Odaya göre.** Bir oda sürekli boşsa yerleşim ya da atama sorunu olabiliyor.

**Boş kalma sebebine göre.** En değerli kırılım bu.

## Boş saatin sebebini ayırın

Boş kalan bir saatin üç farklı sebebi olabiliyor ve üçünün çözümü farklı:

| Sebep | Ne demek | Çözüm |
|---|---|---|
| Hiç randevu verilmedi | Talep yetersiz | Tanıtım, yönlendirme kaynakları |
| Randevu vardı, hasta gelmedi | No-show sorunu | Hatırlatma, bekleme listesi, politika |
| Randevu vardı, iptal edildi | İptal sorunu | Hatırlatma zamanlaması, esneklik |

Bu ayrımı yapmayan bir klinik, talep sorununu no-show sorunu sanıp yanlış yere yatırım yapıyor.

Gelmeyen hasta tarafındaki hesap için ayrı bir yazımız var: [Gelmeyen hastanın kliniğe maliyeti nasıl hesaplanır?](https://solvitaklinik.com/blog/klinikte-gelmeyen-hasta-maliyeti)

## Ne sıklıkta bakmalı?

**Aylık.** Haftalık bakmak yanıltıyor: tatil, hava koşulu ve okul dönemleri tek bir haftayı bozuyor.

Aylık oranı bir yerde biriktirin ve **eğilime** bakın. Tek bir ayın yüzde 62 olması bir şey söylemiyor; altı aydır 68'den 62'ye düşüyor olması bir şey söylüyor.

Sol Víta kullanan kliniklerde aylık özet ekranı gerçekleşen seans, iptal ve gelmeme sayılarını bir arada gösteriyor. Hangi sistemi kullanırsanız kullanın, bu üç sayıyı aynı ekranda görebilmeniz gerekiyor; ayrı yerlerden toplanan rakamlar ay sonunda toplanmıyor.

## Doluluk düşükken ne yapılmıyor?

Sık yapılan iki hata:

**1. Hemen fiyat indirmek.** Doluluk sorununun sebebi fiyat olmayabiliyor; bilinirlik, konum, saat uyumsuzluğu ya da no-show olabiliyor. Fiyat indirmek, sebebi teşhis etmeden yapılan bir müdahale ve geri alması zor.

**2. Fizyoterapist almak.** Doluluk yüzde 55'ken yeni fizyoterapist almak, oranı daha da düşürüyor.

Önce sebebi bulun. Kırılımlar zaten bunun için var.

## Özet

- Payda **teorik kapasite değil, satılabilir saat** olmalı.
- Fizyoterapist sayısı odalardan azsa sınırlayıcı olan fizyoterapisttir.
- Sağlıklı aralık kabaca **yüzde 60 ile 80**; yüzde 95 üstü sürdürülemez.
- En değerli kırılım, boş saatin **sebebine göre** ayrılması.
- Aylık bakın ve eğilimi izleyin; tek ay bir şey söylemiyor.
- Sebebi bulmadan fiyat indirmeyin, personel almayın.