Hasta tedaviyi neden yarıda bırakıyor, nasıl önlenir?

Yarıda bırakılan tedavi iki tarafa da kaybettiriyor: hasta sonuç alamıyor, klinik gelir kaybediyor ve ikisi de bunu genelde konuşmadan yaşıyor.

İyi haber, bırakma anlarının öngörülebilir olması.

Üç kritik an

1. İlk üç seans. Bu dönemde bırakan hasta genelde beklentisi karşılanmadığı için bırakıyor: hızlı sonuç bekliyordu, ya da ne olacağını anlamamıştı.

2. Ağrı geçtiğinde. En yaygın bırakma noktası. Hasta iyileştiğini düşünüyor.

3. Programın ortasında, ilerleme yavaşladığında. Başlangıçtaki hızlı iyileşme yerini yavaş kazanımlara bıraktığında motivasyon düşüyor.

Her birinin ayrı bir müdahalesi var.

İlk üç seans: beklentiyi baştan kurun

İlk seansta konuşulması gerekenler:

• Ne kadar sürecek? Bir ilk plan verin ve bunun bir tahmin olduğunu söyleyin.
• Ne zaman değişim beklenmeli? "İlk birkaç seansta belirgin fark olmayabilir" cümlesi, üçüncü seansta bırakmayı ciddi ölçüde azaltıyor.
• Hedef ne? Hastanın kendi somut hedefi.
• Ev programı işin yarısı. Baştan söylenmezse sonradan söylendiğinde ek bir yük gibi algılanıyor.

En etkili tek cümle şu: "İlk iki üç seansta büyük bir fark hissetmeyebilirsiniz, bu normal. Asıl değişim dördüncü seanstan sonra görünmeye başlıyor."

Bu cümle söylenmediğinde üçüncü seansta bırakan hasta, "işe yaramadı" diye ayrılıyor.

Ağrı geçtiğinde: konuşmayı siz açın

Bu anı beklemeyin, öngörün.

Hastanın ağrısı geçtiğinde şu konuşma yapılmalı:

"Ağrınızın geçmesi iyi bir işaret ama tedavinin bittiği anlamına gelmiyor. Ağrı, kas gücü geri gelmeden önce geçiyor. Şimdiki seanslarda ağrıyı azaltmaktan güçlenmeye ve tekrarı önlemeye geçiyoruz. Kalan seanslarda şunları yapacağız..."

Bu konuşma yapılmadığında hasta kendi başına "iyileştim" sonucuna varıyor ve gelmiyor. Sonra da şikâyet tekrarladığında "fizyoterapi işe yaramamış" diye düşünüyor.

Kalan seansların içeriğini somut anlatmak da gerekiyor: ne yapılacağı belirsizse devam etmek anlamsız görünüyor.

Ortada yavaşladığında: ilerlemeyi gösterin

Kazanımlar yavaşladığında hastanın gördüğü şey durgunluk. Oysa ölçümlerde ilerleme devam ediyor olabiliyor.

Ara değerlendirme burada devreye giriyor: 4 ile 6 seans sonra ölçümleri tekrarlayın ve rakamları hastaya gösterin.

"Başlangıçta 95 dereceydi, şimdi 130. Ağrı 7'den 3'e düştü."

Bu, "iyi gidiyorsunuz" demekten hem daha ikna edici hem de daha dürüst. Rakamlar iyiye gitmiyorsa da o zaman planın değişmesi gerekiyor ve bu da bir müdahale.

Sol Víta kullanan kliniklerde ölçümler grafik olarak duruyor ve hastaya ekrandan gösterilebiliyor. Kâğıt sistemde de olur; önemli olan başlangıç değerinin bulunabilir olması.

Yapısal önlemler

Konuşmaların dışında, klinik düzeninde alınabilecekler:

Seriyi tek seferde kurun. Sekiz haftalık bir programı tek tek randevularla vermek, her seferinde yeni bir karar noktası yaratıyor. Seri kurulduğunda hasta takvimine yazıyor.

Sonraki randevuyu seans çıkışında verin. Klinikten randevusuz çıkan hastanın geri gelme ihtimali belirgin düşüyor.

Saati hastanın gerçekten gelebileceği saate koyun. "Salı 14:00 uyar mı" diye sorulduğunda hastalar nezaketen evet diyor.

Hatırlatma gönderin ve iptal süresinden önce gönderin.

Gelmeyen hastayı arayın. İki seans üst üste gelmeyen hastaya bir telefon, çoğu zaman çözülebilir bir engel ortaya çıkarıyor.

Son madde en çok fark yaratanlardan ve en az yapılanı.

Bırakan hastayı arayın

Tedaviyi bırakmış bir hastayı aramak zor geliyor ama iki faydası var:

1. Geri dönebiliyor. Sebep genelde çözülebilir bir şey: saat, ulaşım, para, ya da yanlış bir izlenim.

2. Sebebi öğreniyorsunuz. Bırakma sebeplerini biriktirmek, klinikte neyin düzeltilmesi gerektiğini gösteriyor.

Arama şöyle açılabiliyor:

"Bir süredir görüşemedik, nasılsınız? Programınızı yarıda bıraktığınızı gördük, bir aksaklık mı oldu?"

Satış konuşması olmamalı; gerçek bir soru olmalı.

Ölçün

Klinik göstergesi: tedavi tamamlama oranı = programı tamamlayan hasta ÷ programa başlayan hasta.

Aylık ya da çeyreklik izleyin. Düştüğünde sebebini arayın; hangi aşamada bırakıldığına bakmak yön veriyor.

Bunu bir prim ölçütü olarak da kullanmak mümkün: seans sayısına bağlı prim, seansı uzatma baskısı yaratırken tamamlama oranına bağlı prim doğru davranışı ödüllendiriyor.

Özet

• Bırakma anları öngörülebilir: ilk üç seans, ağrı geçtiğinde, ortada yavaşladığında.
• "İlk birkaç seansta fark hissetmeyebilirsiniz" cümlesi erken bırakmayı azaltıyor.
• Ağrı geçtiğinde konuşmayı siz açın; hasta kendi başına "iyileştim" diyor.
• Ara değerlendirmede rakamları hastaya gösterin.
• Seriyi tek seferde kurun, sonraki randevuyu çıkışta verin.
• İki seans üst üste gelmeyeni arayın; sebep genelde çözülebilir.